Những yếu tố nào ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng chiều cao?
Chiều cao của chúng ta chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, đáp ứng tốt các yếu tố này giúp quá trình tăng trưởng thuận lợi hơn:
Tình trạng dinh dưỡng
Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng nhất trong các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển chiều cao của trẻ em và thanh thiếu niên, tỷ lệ tác động là 32%. Sở dĩ do các dưỡng chất tham gia trực tiếp vào quá trình cấu tạo, xây dựng và phát triển của xương. Những bạn không đáp ứng đủ chế độ ăn uống khoa học sẽ có tốc độ tăng trưởng chậm hơn, ngược lại, nếu chăm sóc tốt về dinh dưỡng bạn có cơ hội cao nhanh hơn.
Môi trường sống
Môi trường với nguồn thực phẩm đa dạng và giàu dinh dưỡng tạo điều kiện tốt để phát triển toàn diện. Môi trường sống tích cực khuyến khích hoạt động thể chất góp phần cải thiện tốc độ tăng trưởng. Sự sạch sẽ, an toàn, ít vi khuẩn giúp cơ thể duy trì sức đề kháng tốt hơn. Y tế phát triển giúp phát hiện và giải quyết sớm các vấn đề về tăng trưởng chậm, suy dinh dưỡng hoặc rối loạn nội tiết tố.
Di truyền
Di truyền cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình phát triển chiều cao với khoảng 23% tác động. Nhưng cần hiểu rõ là di truyền không mang tính quyết định, bởi các vấn đề dinh dưỡng, vận động, sinh hoạt thường ngày nếu được chăm sóc tốt thì bạn hoàn toàn có thể sở hữu chiều cao lý tưởng dù gen không nổi trội.
Giải đáp: Gen ảnh hưởng đến chiều cao như thế nào?
Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển chiều cao
Vận động thể thao
Vận động thường xuyên giúp phát triển thể chất mạnh mẽ hơn, cơ và xương được kích thích tăng trưởng. Tập luyện với cường độ phù hợp tạo áp lực vừa đủ lên cơ xương và thúc đẩy xương kéo dài. Những bạn lười vận động có hệ xương thụ động, xương khó phát triển do thiếu tác động. Chơi thể thao cường độ cao còn giúp bạn tăng khả năng sản xuất nội tiết tố tăng trưởng, hỗ trợ phát triển chiều cao.
Cân nặng
Nếu muốn tăng chiều cao thuận lợi, bạn cần kiểm soát trọng lượng cơ thể ở mức hợp lý. Cân nặng quá cao hoặc quá thấp gây ra những bất lợi nhất định kéo theo cản trở chiều cao. Thừa cân rất có thể khiến xương chịu áp lực không đáng có và lượng mỡ thừa chèn vào xương. Trong khi tình trạng thiếu cân làm cơ thể không nhận đủ năng lượng và dưỡng chất sẽ chậm phát triển chiều cao.
Giấc ngủ
Trong giai đoạn ngủ sâu giấc, cơ thể sản xuất một lượng lớn nội tiết tố tăng trưởng. Ngủ đúng cách giúp bạn phục hồi năng lượng sau một ngày hoạt động. Quá trình tái tạo tế bào xảy ra chủ yếu trong giấc ngủ, đặc biệt là tế bào xương. Tình trạng thiếu ngủ có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe, giảm cân bằng hệ thống nội tiết và làm chậm tăng trưởng trong thời gian dài.
Nội tiết tố
Hệ thống nội tiết cũng rất quan trọng, góp phần hỗ trợ phát triển chiều cao thuận lợi hơn. Nội tiết tố của cơ thể phụ thuộc vào chế độ vận động và chất lượng giấc ngủ. Rối loạn trong sản xuất nội tiết tố tăng trưởng có thể làm chậm hoặc ngừng sớm quá trình phát triển của xương. Một số trường hợp bệnh lý liên quan đến tuyến yên, tuyến giáp cũng ảnh hưởng đến khả năng sản xuất nội tiết tố tăng trưởng.
Giới tính
Giới tính có thể ảnh hưởng đến tốc độ tăng chiều cao thông qua nhiều cách. Nam và nữ thường có sự phát triển khác nhau khi vào giai đoạn tuổi dậy thì. Nam giới có xu hướng trải qua giai đoạn tăng trưởng nhanh hơn so với nữ. Kết quả này một phần phụ thuộc vào yếu tố nội tiết trong tuổi dậy thì, cơ thể nam giới sản xuất nội tiết tố tăng trưởng nhiều hơn nữ giới. Thời điểm ngừng tăng chiều cao ở nam giới cũng muộn hơn nữ nên có nhiều thời gian phát triển hơn, kéo theo kết quả tốt hơn.
Chiều cao chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, không chỉ di truyền mà còn là dinh dưỡng, môi trường sống, vận động thể thao, cân nặng, giấc ngủ, nội tiết tố, giới tính.
Chiều cao có tăng trưởng đều theo từng năm hay không?
Tốc độ tăng trưởng chiều cao thường không đồng đều và khó có thể thể dự đoán chính xác từng năm. Chiều cao có thể thay đổi theo từng giai đoạn và còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như di truyền, dinh dưỡng, sức khỏe tổng thể và môi trường sống. Dưới đây là một số đặc trưng giúp bạn hiểu rõ hơn về sự không đều trong tốc độ tăng trưởng:
Giai đoạn tuổi dậy thì: Trong thời gian này, nam và nữ thường trải qua tốc độ tăng trưởng nhanh chóng. Tuy nhiên, tốc độ này có thể biến đổi theo từng năm và thậm chí theo từng tháng. Mỗi người sẽ có khoảng 1 - 2 năm tăng trưởng đạt đỉnh với mức tăng lên có thể đạt được là 8 - 15cm/năm.
Trung bình 1 năm cao bao nhiêu cm còn tùy vào độ tuổi hiện tại
Giai đoạn sau tuổi dậy thì: Khi đạt đến một mức độ cân đối về nội tiết tố và phát triển, tốc độ tăng trưởng chiều cao sẽ chậm lại dần dần và ngừng hẳn vào khoảng 18 - 20 tuổi đối với nam và 16 - 18 tuổi đối với nữ.
Xem thêm: Top 10 cách tăng chiều cao sau tuổi dậy thì hiệu quả nhất
Dinh dưỡng và sức khỏe: Chế độ ăn uống cân đối và đủ chất dinh dưỡng có thể hỗ trợ tốc độ tăng trưởng. Sự thiếu hụt dưỡng chất hoặc suy dinh dưỡng có thể làm chậm tốc độ tăng trưởng. Người có vấn đề sức khỏe, mắc bệnh nặng, đề kháng kém… thường chậm tăng chiều cao hơn.
Môi trường và tình trạng tâm lý: Môi trường sống tích cực và tâm lý thoải mái tạo ảnh hưởng tốt đến tốc độ tăng trưởng. Những bạn thường xuyên bị stress và tình trạng tâm lý không ổn định có thể ảnh hưởng đến khả năng ăn uống, hấp thụ dinh dưỡng, phạm vi vận động, giảm sản xuất nội tiết tố, từ đó tác động tiêu cực lên quá trình phát triển.
Trung bình 1 năm chiều cao tăng trưởng thêm bao nhiêu cm?
Dù không có con số cụ thể về mức chiều cao sẽ tăng thêm trong mỗi năm, nhưng ở từng giai đoạn bạn có thể dự tính
Giai đoạn sơ sinh (0 - 2 tuổi)
Trẻ sơ sinh có tốc độ tăng trưởng vượt trội do đây là giai đoạn “vàng” phát triển chiều cao. Một đứa trẻ khỏe mạnh, được chăm sóc tốt có thể tăng thêm 25cm về chiều dài cơ thể trong năm tuổi đầu tiên. Trong năm thứ 2, trung bình trẻ sẽ tăng thêm khoảng 11 - 13cm tùy vào giới tính và chế độ chăm sóc. Tận dụng tốt cơ hội này giúp cha mẹ nuôi dưỡng con đúng khoa học để trẻ cao hết tiềm năng vì 1000 ngày đầu đời là giai đoạn khá quan trọng để định hình mật độ và khung xương.
Trẻ mẫu giáo (3 - 6 tuổi)
Trong giai đoạn đi học mẫu giáo, trẻ có những thay đổi về tốc độ tăng trưởng so với trước đó. Vào cuối năm tuổi thứ 2, chiều cao của trẻ đã có sự khác biệt rõ rệt theo giới tính. Khi trẻ 3 tuổi, tốc độ tăng trưởng của con ổn định hơn khoảng 5 - 8cm tăng lên mỗi năm nếu được chăm sóc sức khỏe đúng cách.
Tuổi thiếu niên (7 - 10 tuổi)
Đây là giai đoạn tiền dậy thì cần nhiều sự đầu tư chăm sóc để trẻ có nền tảng sức khỏe vững vàng. Từ 7 - 10 tuổi, trẻ tiếp tục giữ tốc độ tăng chiều cao trung bình 5 - 8cm/năm. Trong đó, các bé gái cũng có thể bắt đầu dậy thì từ cuối giai đoạn này, khoảng 10 tuổi với các dấu hiệu cơ bản. Nam giới gần như chưa dậy thì ở độ tuổi này.
Tuổi vị thành niên (11 - 18 tuổi)
Đây là thời gian dậy thì của cả nam và nữ, đánh dấu tốc độ tăng trưởng nhanh chóng, đặc biệt là nam giới. Trẻ có thể tăng tới 15cm/năm trong 1 - 2 năm phát triển đạt đỉnh nếu đáp ứng tốt tất cả yếu tố tác động. Nữ giới thường sẽ dậy thì trước nam khoảng 1 - 2 năm.
Gợi ý top các bài tập tăng chiều cao cấp tốc cho tuổi dậy thì 👈
Chiều cao tăng chậm dần từ khoảng 15 tuổi với nữ và 17 tuổi với nam, khi dậy thì kết thúc. Những phương pháp chăm sóc sức khỏe khoa học ở giai đoạn này giúp trẻ tận dụng tốt tiềm năng tăng trưởng, cũng là thời gian “vàng” cuối cùng trong hành trình cải thiện chiều cao.
Tốc độ tăng chiều cao từng giai đoạn phát triển của trẻ
Tuổi trưởng thành
Từ 18 tuổi, chiều cao gần như không tăng thêm do xương đang trong quá trình cốt hóa. Với nữ giới, chiều cao có thể đã cố định, trong khi nam giới nếu được áp dụng các giải pháp tăng tốc có khả năng cao hơn chỉ 2 - 3cm. Bạn có thể tự kiểm tra khả năng tăng trưởng tự nhiên ở thời điểm này bằng cách:
-
Chụp X-Quang phần xương ở đầu gối, cổ tay/chân, khuỷu tay… để xác định tình trạng hoạt động của sụn tăng trưởng. Nếu sụn còn mở/hoạt động thì bạn vẫn có khả năng cao lên, sụn đóng/ngừng hoạt động đồng nghĩa kết thúc quá trình tăng chiều cao tự nhiên.
-
Chiều cao không tăng thêm nếu cơ thể có các dấu hiệu: Size giày không thay đổi, chiều cao không tăng trong khoảng 6 tháng trở lại, kinh nguyệt đều ở nữ, hệ thống lông phát triển đầy đủ, nam giới vỡ giọng hoàn toàn…
Chiều cao trung bình của nam nữ khi trưởng thành là bao nhiêu?
Theo bảng chiều cao cân nặng chuẩn của nam và nữ theo từng độ tuổi, mức chuẩn ở độ tuổi trưởng thành là 177cm với nam và 163,3cm với nữ. Đây được xem là kết quả của một quá trình chăm sóc sức khỏe khoa học trong thời gian dài. Chiều cao trung bình của nam và nữ trưởng thành có thể khác nhau và phụ thuộc vào nhiều yếu tố, chủ yếu là dinh dưỡng và môi trường sống.
Dưới đây là phạm vi tham khảo về chiều cao trung bình của nam và nữ ở trưởng thành:
-
Nam: Trung bình khoảng 167 - 179 cm.
-
Nữ: Trung bình khoảng 155 - 165 cm.
Chiều cao không tăng đều theo từng năm mà tốc độ thay đổi theo từng giai đoạn: ~25cm (năm đầu tiên), ~11-13cm (năm thứ 2), ~5-8cm/năm (từ năm thứ 3), ~8-15cm/năm (giai đoạn dậy thì) và ~1-3cm/năm (sau khi dậy thì kết thúc trong khoảng 2 - 3 năm). Chiều cao chuẩn khi trưởng thành là 177cm (nam) và 163,3cm (nữ).
Những cách khoa học giúp tăng chiều cao hiệu quả
Để bạn dễ dàng chăm sóc chiều cao trong thời gian còn khả năng tăng trưởng tự nhiên, NuBest Tall bật mí các phương pháp khoa học có thể thực hiện tại nhà như sau:
Tạo thói quen vận động, chơi thể thao
Cách tốt nhất để duy trì thói quen tập luyện là chọn môn thể thao hoặc bài tập thể dục mà bạn cảm thấy thoải mái và yêu thích. Lịch trình tập luyện hợp lý tối thiểu 3 - 5 ngày mỗi tuần và 30 - 60 phút tập mỗi ngày. Các hoạt động thể chất kích thích phát triển cơ và xương như: Bơi lội, chạy bộ, nhảy dây, đạp xe, bóng rổ, tập yoga, đu xà...
Kết hợp chơi thể thao và tập thể dục cường độ hợp lý để phát triển thể chất toàn diện, đồng thời kích thích nội tiết tố tăng trưởng và cải thiện sức khỏe. Duy trì thói quen vận động thường xuyên trong thời gian dài để đạt được kết quả tăng chiều cao như mong muốn. Đừng quên thực hiện bài tập đúng kỹ thuật để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong quá trình tập luyện.
Gợi ý từ NuBest Tall: Các bài tập hỗ trợ tăng chiều cao tối ưu.
Lưu ý khi tập luyện giúp tăng chiều cao dễ dàng
Xây dựng thực đơn ăn uống đầy đủ dinh dưỡng
Xây dựng thực đơn khoa học để hỗ trợ tăng chiều cao đòi hỏi sự đa dạng và đầy đủ dinh dưỡng. Các chất này có thể kể đến: Protein, collagen, canxi, vitamin K, vitamin D, magie, kẽm, kali, phốt pho, sắt… Không khó để bổ sung các chất này trong chế độ ăn uống hằng ngày với các loại thực phẩm như: Cá, thịt gà, thịt nạc, trứng, rau cải xoăn, bông cải xanh, rau bina, các sản phẩm từ sữa, đậu và hạt như đậu nành, hạnh nhân, ngũ cốc…
Ăn gì để tăng chiều cao hiệu quả? 10+ thực phẩm cải thiện vóc dáng 👈
Đi ngủ đúng giờ mỗi ngày
Ở mỗi độ tuổi khác nhau, nhu cầu về giấc ngủ có sự thay đổi về thời lượng và thời điểm bắt đầu đi ngủ. Thông thường, bạn nên đi ngủ trước 23h và đảm bảo giấc ngủ ban đêm đủ 7 - 10 giờ. Thói quen này giúp cơ thể dễ dàng đạt trạng thái sâu giấc vào khung giờ sản xuất nội tiết tố tăng trưởng 23h - 1h sáng. Tránh tiếp xúc thiết bị điện tử, giữ tinh thần thoải mái là cách tốt nhất để có giấc ngủ ngon.
Hạn chế trạng thái căng thẳng
Tâm trạng của bạn ảnh hưởng đến khả năng vận động, ăn uống, giấc ngủ… nên cũng tác động đến tốc độ phát triển chiều cao. Dưới đây là một số bí quyết giúp bạn cải thiện tinh thần:
-
Thực hiện thả lỏng và giãn cơ: Yoga, thiền và các phương pháp giãn cơ có thể giúp giảm căng thẳng và cải thiện tâm trạng.
-
Thời gian cho bản thân: Dành thời gian hằng ngày cho các hoạt động thư giãn như đọc sách, nghe nhạc, hoặc dạo chơi ngoài trời cho tâm lý nhẹ nhàng hơn.
-
Tập thể dục và vận động: Hoạt động thể chất có thể giúp bạn giải tỏa căng thẳng và kích thích cơ thể sản xuất các nội tiết tố tốt cho sức khỏe.
-
Quản lý thời gian: Lập kế hoạch công việc và thời gian nghỉ ngơi một cách hợp lý để tránh áp lực quá mức.
-
Thăm khám tâm lý: Nếu cảm thấy căng thẳng quá mức, hãy thảo luận với chuyên gia tâm lý để tìm hiểu cách giải quyết và quản lý stress.
-
Chế độ ăn uống cân đối: Chế độ ăn uống lành mạnh có thể giúp duy trì cân bằng nội tiết tố và hỗ trợ sức khỏe tâm lý, giảm căng thẳng.
Sử dụng thực phẩm hỗ trợ
Một số sản phẩm hỗ trợ có tác dụng hỗ trợ bổ sung dinh dưỡng tốt cho xương, giúp bạn tăng tốc độ phát triển của xương. Đây cũng là giải pháp bù đắp dưỡng chất được nhiều người lựa chọn trong bối cảnh hiện đại. Nhờ được đáp ứng đủ dinh dưỡng, bạn hoàn toàn có khả năng cải thiện tốc độ tăng trưởng, tăng tốc về chiều cao.
Điều quan trọng là bạn cần lựa chọn đúng sản phẩm an toàn, chất lượng, được kiểm định đầy đủ, thương hiệu uy tín, phản hồi tích cực. Nên nhớ sử dụng đúng hướng dẫn, kết hợp với lối sống lành mạnh là có thể phát huy tốt tác dụng của sản phẩm hỗ trợ.
TPBVSK NuBest Tall hỗ trợ bổ sung Canxi cho trẻ từ 5 - 18 tuổi
1.450.000₫1.090.000₫
Tránh các thói quen sinh hoạt kém lành mạnh
Một số thói quen sinh hoạt kém lành mạnh có thể cản trở tiến trình tăng trưởng bình thường của xương. Dưới đây là những thói quen bạn cần tránh nếu muốn đạt được mức cải thiện chiều cao lý tưởng:
-
Hút thuốc lá hoặc sống trong môi trường nhiều khói thuốc.
-
Sử dụng các chất kích thích như rượu, bia, thức uống chứa nhiều caffeine.
-
Bổ sung nhiều các loại đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn (nhiều dầu mỡ, nhiều đường hoặc muối), nước ngọt có ga…
-
Dành nhiều thời gian ngồi một chỗ xem tivi, điện thoại, máy tính… lâu dần khiến cơ thể thụ động
-
Thức quá khuya thường xuyên làm giảm sản xuất nội tiết tố tăng trưởng.
-
Bỏ bữa hoặc ăn quá trễ khiến hệ tiêu hóa vốn được nghỉ ngơi lại phải hoạt động liên tục.
Xem thêm: Những nguyên nhân thường gặp khiến trẻ thấp lùn bẩm sinh
Giữ sức khỏe xương khớp bằng cách điều chỉnh tư thế
Để duy trì sức khỏe xương và khớp - điều kiện tiên quyết tăng chiều cao, bạn cần điều chỉnh tư thế và tuân thủ các thói quen sinh hoạt hằng ngày như sau đây:
-
Khi ngồi, hãy đảm bảo bạn ngồi thẳng và không bị cong vẹo lưng. Bạn có thể sử dụng ghế có lưng tựa để hỗ trợ lưng dưới tốt hơn.
-
Thực hiện các bài tập vận động để tăng cường sức mạnh cơ bắp và cải thiện sự linh hoạt như: Đi bộ, tập yoga, bơi lội, chạy bộ, đạp xe...
-
Căng thẳng thần kinh có thể gây ra chứng căng cơ và ảnh hưởng đến xương và khớp. Bạn cần học cách quản lý căng thẳng thông qua phương pháp thiền, hoạt động ngoại khóa có tính chất thư giãn...
-
Khi ngủ, bạn chuẩn bị giường thoải mái và có gối hỗ trợ cho lưng và cổ, lưu ý không sử dụng gối quá cao.
-
Nếu bạn phải ngồi hoặc đứng lâu, hãy thay đổi tư thế thường xuyên để tránh gây căng cơ và áp lực lên xương và khớp.
-
Nếu sử dụng máy tính hoặc bàn học, hãy đảm bảo màn hình ở một độ cao và đúng góc để bạn không phải cúi đầu hoặc gập người quá nhiều.
-
Thực hiện các bài tập duỗi cơ cổ, vai, lưng, chân để giảm căng thẳng và cải thiện linh hoạt.
-
Không khiêng vác đồ vật nặng quá khả năng hiện tại hoặc thực hiện sai tư thế khi khiêng đồ.
-
Kiểm tra sức khỏe định kỳ hoặc đi khám ngay khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy xương, khớp đang có vấn đề.
Cách chăm sóc khoa học giúp tăng tốc chiều cao: Vận động mỗi ngày, thực đơn ăn uống đủ chất, đi ngủ sớm, hạn chế căng thẳng, sử dụng thực phẩm hỗ trợ phát triển xương, tránh thói quen sinh hoạt kém lành mạnh, điều chỉnh tư thế để giữ sức khỏe xương khớp.
Để xác định trung bình 1 năm cao bao nhiêu cm, chúng ta cần xem xét rất nhiều yếu tố khác nhau cả về môi trường sống, tình trạng cơ thể và thói quen sinh hoạt hằng ngày. Tận dụng tốt thời gian tăng chiều cao tự nhiên (trước 20 tuổi), hãy đảm bảo bạn thực hiện đúng chế độ ăn uống khoa học, vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc, sinh hoạt lành mạnh mỗi ngày.
FAQs
Làm sao nhận biết trẻ bị chậm tăng chiều cao?
Trẻ có mức tăng chiều cao thấp hơn mức trung bình ở độ tuổi hiện tại cần được đưa đi khám sức khỏe. Ví dụ trẻ 5 tuổi nhưng chỉ cao dưới 4cm/năm, trẻ đang dậy thì nhưng chỉ cao dưới 8cm/năm…
Bao nhiêu tuổi chiều cao ngừng tăng?
Thông thường, sau khi dậy thì kết thúc, chiều cao sẽ tiếp tục tăng với tốc độ chậm trong khoảng 2 - 3 năm rồi ngừng hẳn. Nam giới kết thúc dậy thì ở khoảng 17 - 18 tuổi, nữ giới khoảng 15 - 17 tuổi, do đó 18 - 20 tuổi là độ tuổi ngừng cao phổ biến.
Dậy thì sớm thì có sao không?
Chế độ sinh hoạt, ăn uống sai cách có thể khiến trẻ bị dậy thì sớm. Dậy thì xuất hiện trước 9 tuổi ở nữ và trước 10 tuổi ở nam kéo theo tình trạng tăng chiều cao nhanh trong 1 - 2 năm rồi chậm dần và ngừng hẳn. Những trẻ dậy thì sớm thường ngừng cao sớm hơn trẻ có tuổi dậy thì bình thường.
